• Yaşlılıkta Nitelikli Yapıların Önemi

    İnsanın yaşına yaş eklendikçe fiziksel yetenekleri ne yazık ki geriliyor. Kas ve iskelet sistemi ve görme ve işitme gibi duyuları zayıfladıkça,  barınma amaçlı kullandığı yapılarla uyum sorunu yaşamaya başlıyor. Burada iki önemli husus devreye giriyor, erişilebilirlik ve ergonomi…

    Günümüzde yaşadığımız yapılara baktığımızda, özellikle İstanbul ve diğer büyük şehirler ölçeğinde, benzer bir sonuç çıkıyor ortaya. Taban oturumu kısıtlı ve bu yüzden dikey eksende yükselen dar konutlar. Etrafınıza lütfen bakın. Nüfusumuzun çok büyük çoğunluğu apartman dediğimiz, üst üste dairelerden oluşan betonarme, bitişik nizam ve bahçesiz binalarda yaşıyor. Apartmanların ortak özellikleri ise sırasıyla, kısıtlı bir taban yüz ölçümünden dolayı kısıtlı ortak alanlar, dar ve dik merdivenler, doğal ışık almayan karanlık mekanlar…

    Gelişmekte olan toplumlar, konut amaçlı ürettiği yapıları 60 yaş üstü bireyleri hesaba katarak planlamıyor. Bu sebeple hareket kısıtlılığı bulunan dezavantajlı gruplar, bu dairelerin sunduğu (daha doğrusu sunamadığı) imkanlara uyum sağlamaya mecbur bir şekilde yaşamak zorunda kalıyor. Erişilebilirliğin kısıtlanması, yaşlıları kısıtlıyor ve eskiyen vücudun eskimesini yavaşlatmak adına ihtiyaç duyduğu düzenli hareket etme ihtiyacını karşılamıyor. Yaşlılıkta düzenli hareket etmek, zamanla yitirilen fiziksel kapasitenin korunması açısından çok önemli.

    Erişilebilirlik ne yazık ki hareket etme boyutundan ibaret değil. İşin bir de sosyalleşme ve hayata dahil olma boyutu bulunuyor. Dar ve karanlık merdivenleri inmek, emekliler kahvesine ulaşımdaki en büyük sorun. Günümüzde bir çok yaşlı, fiziksel olarak merdiven inip çıkamayacağı için izole olma riskine mahkum yaşıyor. Ya da doğaya ulaşmada o kadar zorluk çekiyor ki, dışarı çıkmaktansa televizyon karşısında oturmayı tercih ediyor. Oysa ki yaşanılan konutların bizi bu tür faaliyetler için cesaretlendirir ve bağımsızlığımızı destekler nitelikte olması gerekiyor.

    Yaşlı bireylerin fiziksel ihtiyaçları göz önünde bulundurularak tasarlanmış ergonomik yapılar, yaşlıların kolaylıkla yürüyüp gezebilecekleri geniş koridorları, denge kaybı yaşamaları ihtimaline karşı düşünülmüş tutunma barlarını, rahat rahat geçebilecekleri büyük kapıları, iyi aydınlatılmış koridorları, oturdukları yerden kalkmalarını kolaylaştıracak destek ekipmanlarını, temiz havayı keyifle içlerine çekebilecekleri yeşil alanları barındırıyor. Bu sayede yaşlı bireyler bağımsız olarak ve tercih ettikleri şekilde yaşamanın tadına varıyorlar. Güneşli bir günde kendi başına bahçeye çıkabilmenin ve arkadaşlarla bankta sohbet etmenin vereceği hazzın tarifi mümkün mü?

    Oruç Reis Tilkici

     

    Okuduğunuz için teşekkürler. →